Niejednokrotnie w swojej praktyce spotykamy się z prośbami pacjentów o pomoc w wyjaśnieniu rozpoznania diagnozy postawionej przez lekarza. Nadal często zdarza się, że rozpoznania podawane są w języku łacińskim. Dziś przybliżymy Wam w kilku słowach diagnozy, które pojawiają się najczęściej. Stworzymy dla Was mini słownik terminów, który – mamy nadzieję – ułatwi Wam poruszanie się w zawiłościach świata medycyny.
To… do dzieła!
  • Skręcenie stawu – uraz skrętny – (łac. distorsio) – uszkodzenie torebki stawowej, struktury, która okala poszczególne części stawu, chroniąc go, stabilizując jego części. Do uszkodzenia dochodzi w wyniku nadmiernego, „nie zaplanowanego” ruchu w stawie, przekraczającym jego fizjologiczne możliwości. Często wiąże się to z bólem, ograniczoną ruchomością w stawie, opuchnięciem uszkodzonego stawu, niekiedy, w wyniku uszkodzenia tkanek dochodzi do krwawienia, które widzimy jako siniak pod skórą. Istnieją podziały na stopnie uszkodzenia, które określają jak poważny był to uraz. Jeśli chodzi o perspektywę powrotu do zdrowia, wynosi on od 1 tyg do 4/5 tyg, w zależności od rozległości urazu. Jeśli macie ochotę poczytać więcej – zapraszamy do naszego artykułu: https://poloniakrakow.pl/najczestsze-kontuzje-mlodych-pilkarzy-staw-skokowy/
  • Podwichnięcie/Zwichnięcie – (łac. subluxatio/luxatio) – są to poważniejsze urazy niż skręcenia. Z definicji zwichnięcie to sytuacja, w której doszło do całkowitej utraty kontaktu między poszczególnymi kośćmi w stawie. Uraz ten wiąże się z dużym bólem i najczęściej – z zauważają deformacją danego stawu. Niekiedy dochodzi do samoczynnej repozycji kości na prawidłowe miejsca, ale skutki urazu są nadal poważne. Uraz wymaga szybkiej interwencji lekarskiej w celu nastawienia zwichnięcia, gdyż ukrwienie takiej kończyny często jest złe. Subluksacja to sytuacja, w której kostny element stawu traci kontakt z panewką, ale nie całą swoją powierzchnią. Kontuzjowany jest wyłączony z treningu przez co najmniej kilka tygodni. 
  • Złamanie kości – (łac. fractura) – to chyba proste, znane pojęcie – sytuacja, w której dochodzi do całkowitego przerwania ciągłości kości. Diagnostyka – robimy RTG. Kontuzja wiąże się z dużym bólem, uniemożliwieniem wykonania ruchu. Rozróżniamy złamania otwarte (w którym kość przerywa ciągłość skóry). Czas zrastania się kości to ok 6 tyg. i ten czas spędzimy w gipsie. Potem czeka nas rehabilitacja w celu przywrócenia siły mięśni i pełnej ruchomości w stawie – unieruchomienie gipsowa zawsze obejmuje dwa sąsiadujące stawy. Z treningu wypadamy więc na ok 10 tygodni.
  • Zerwanie/naderwanie więzadła –  znów uraz dotyczący stawu. Jak wiemy, poszczególne kostne części połączone są ze sobą torebką stawową, mięśniami i właśnie – więzadłem. Niekiedy nadmierny lub kątowy ruch (niezaplanowany w danym stawie) powoduje obciążenie więzadeł tak duże, że dochodzi do ich zerwania lub naderwania. Taki uraz powoduje, że w danym stawie tracimy stabilność, pojawiają się dodatkowe ruchy, niezabezpieczone przez żadną strukturę, powodując ból i dyskomfort. Staw puchnie, traci swoją pełną ruchomość, utrzymuje się nieprzyjemne uczucie uciekania stawu. U piłkarzy więzadłem, które śni się po nocach jest chyba słynny ACL, czyli więzadło krzyżowe przednie. Więzadło najczęściej zostaje uszkodzone, gdy młody piłkarz wykonuje gwałtowny obrót na nodze, na której stoi. Niestety – taka kontuzja bardzo często kończy się zabiegiem operacyjnym. Prawdą jest jednak, że rehabilitacja przeprowadzona na najwyższym poziomie, jest w stanie tak dobrze wyszkolić mięśnie okalające staw, że jego stabilność jest porównywalna do kończyny, w której więzadło jest całe.
  • Stłuczenie – (łac. contusio) – uraz bolesny, ale rzadko niebezpieczny, najczęściej dotyczy mięśni. Mechanizm jest prosty, najczęściej jest to mechaniczne uderzenie tępym narzędziem, bez przerwania ciągłości skóry, prowadzące do powstania krwawienia wewnątrz stłuczonej tkanki. Stłuczona część ciała puchnie, pojawia się siniak (jako skutek owego krwawienia), boli przy dotyku i ogranicza ruchy. 
  • Chondromalacja rzepki – (łac. chondromalatio patellae) – jest to stan w którym struktura chrzęstna pomiędzy kością udową a rzepką ulega rozmiękczeniu. Najczęściej jest to wynik tarcia pod nieprawidłowym kątem lub ze zbyt dużą siłą rzepki o kość udową. Chrząstka stawowa ulega uszkodzeniu, powodując ból np. przy wchodzeniu/schodzeniu ze schodów – bardzo typowy objaw. Leczenie wymaga wizyty u fizjoterapeuty w celu przywrócenia prawidłowej pracy w stawie rzepkowo-udowym, często reedukacji prawidłowej pracy mięśni. Analizując problem głębiej, okazuje się, że źródłem chondromalacji jest zbyt duże napięcie mięśnia czworogłowego uda. Rzepka znajduje się „w środku” tego mięśnia. Problemy z popularną „czwórką” najczęściej wynikają z przodopochylenia miednicy – odsyłamy po naszych poprzednich artykułów. Generalnie – chondromalacja, biorąc wypisanych wyżej „kolegów” urazów, jest niewielkim acz dokuczliwym problemem, nieleczona boli, prowadzi do zniszczenia stawu. Przy szybko wdrożonej rehabilitacji powrót do gry po odbyciu pierwszej wizyty może sprowadzać się do gry na kolejnym treningu. Czas leczenia i kontroli to jednak kilka miesięcy pracy w domu.
  • Uszkodzenie łąkotki – (łac. damnum) kolejny uraz typowy dla piłkarzy. Łąkotki to struktury zbudowane z tkanki łącznej, z kolagenu, mające za zadanie dopasować do siebie kości tworzące staw kolanowy, zapewniają też amortyzację. Ważne rzeczy. Niestety na skutek nieprawidłowej pracy kolana, lub zdarzenia losowego, łąkotka odmawia posłuszeństwa i pęka. U dorosłych może dochodzić do zmian zwyrodnieniowych, u dzieci jednakże najczęściej ulega pęknięciu, rozkawałkowaniu. W zależności od skali urazu, czy przez części łąkotki dochodzi do blokowania się ruchu w kolanie, decyduje się z lekarzem o ewentualnej operacji. Generalnie uraz może uziemić młodego piłkarza nawet na kilka miesięcy. Z naszego doświadczenia leczenie łąkotek można prowadzić zachowawczo, a badania pokazują, że wywiad pięcioletni leczenia zachowawczego i operacyjnego łąkotek jest niemal identyczny. 

    mgr Joanna Charuza

    mgr Michał Preinl

    Symetria Rehabilitacja i Korekcja
    tel: 509 371 800